Bữa sáng rất quan trọng với người tiểu đường, nhưng nhiều cô chú anh chị lại không biết nên ăn gì cho vừa nhanh, vừa no, vừa đỡ lo tăng đường huyết.

Thực tế, người tiểu đường không cần kiêng hoàn toàn bánh mì, bún, phở, hủ tiếu hay bánh cuốn. Quan trọng là biết giảm phần tinh bột, thêm rau, thêm đạm và tránh ăn kèm nước ngọt, cà phê sữa hoặc nước chấm quá ngọt. CDC khuyến nghị người tiểu đường nên cân bằng bữa ăn bằng tinh bột phù hợp, rau và đạm, đồng thời kiểm soát khẩu phần carbohydrate trong ngày.

1. Bữa sáng cho người tiểu đường cần có gì?

1.1. Cần có đạm để no lâu hơn

Bữa sáng chỉ có tinh bột như bánh mì không, xôi, cháo trắng hoặc tô phở nhiều bánh thường dễ làm đường huyết tăng nhanh và nhanh đói lại.

Cô chú anh chị nên thêm đạm từ trứng, thịt nạc, cá, ức gà, đậu hũ, sữa chua không đường hoặc sữa không đường. Diabetes UK cũng gợi ý bữa sáng cho người tiểu đường nên có lựa chọn giàu chất xơ và có thực phẩm từ nhóm đạm trong chế độ ăn cân bằng.

1.2. Cần giảm tinh bột, không phải cắt sạch tinh bột

Tinh bột vẫn có thể có trong bữa sáng, nhưng cần ăn lượng vừa phải. Các món như khoai lang, bắp, bánh cuốn, bún, phở, hủ tiếu, cháo, bánh hỏi đều cần tính vào phần tinh bột của bữa ăn.

Ăn ít tinh bột hơn không có nghĩa là nhịn đói. Cách tốt hơn là giảm phần bánh, bún, phở, cơm, khoai hoặc bắp; sau đó thêm rau và đạm để no lâu hơn.

2. Nhóm món sáng nhanh, dễ chuẩn bị tại nhà

2.1. Sandwich

Sandwich có thể dùng cho bữa sáng, nhưng nên chọn loại phù hợp hơn. Cô chú anh chị nên ưu tiên bánh mì nguyên cám hoặc bánh mì nhiều hạt, kẹp thêm trứng, ức gà, cá ngừ, thịt nạc và rau.

Nên hạn chế pate, xúc xích, chả, thịt nguội, phô mai béo và các loại sốt ngọt. Nếu ăn sandwich rồi, không nên uống thêm cà phê sữa hoặc nước ép ngọt.

2.2. Khoai lang luộc

Khoai lang luộc có thể dùng cho bữa sáng, nhưng khoai lang vẫn là tinh bột. Vì vậy, không nên ăn quá nhiều hoặc ăn khoai rồi lại ăn thêm bánh mì, bún, phở.

Cách ăn hợp lý hơn là dùng một phần khoai vừa phải, ăn kèm trứng luộc, sữa không đường hoặc một ít hạt để bữa sáng no hơn.

2.3. Bắp luộc

Bắp luộc cũng là món tiện lợi, dễ mua, dễ ăn. Tuy nhiên, bắp vẫn chứa carbohydrate nên cần tính vào khẩu phần tinh bột. CDC liệt kê bắp là thực phẩm chứa carbohydrate cần được theo dõi khẩu phần khi quản lý đường huyết.

Nếu ăn bắp, cô chú anh chị nên ăn lượng vừa phải, không thêm bơ, đường, sữa đặc hoặc muối quá nhiều.

2.4. Trứng luộc

Trứng luộc là món nhanh, gọn và có đạm. Có thể ăn cùng rau, dưa leo, cà chua, sữa không đường hoặc một phần tinh bột vừa phải như khoai lang, sandwich nguyên cám.

Nếu cô chú anh chị có bệnh thận, mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch, nên hỏi bác sĩ về lượng trứng phù hợp.

3. Nhóm món sáng quen thuộc vẫn ăn được nhưng cần chỉnh lại

3.1. Bánh cuốn

Người tiểu đường vẫn có thể ăn bánh cuốn, nhưng cần chú ý lượng bánh. Bánh cuốn làm từ bột gạo nên vẫn là tinh bột, nếu ăn nhiều rất dễ làm đường huyết tăng.

Cách ăn hợp lý hơn:

• Ăn ít bánh hơn.
• Thêm nhiều rau, dưa leo, giá hoặc rau thơm.
• Chọn nhân thịt nạc, nấm, mộc nhĩ.
• Chấm ít nước mắm ngọt.
• Hạn chế chả lụa, nem chua hoặc món ăn kèm nhiều muối.

3.2. Bún, phở, hủ tiếu

Bún, phở, hủ tiếu không cần kiêng hoàn toàn. Nhưng phần bún, bánh phở, sợi hủ tiếu đều là tinh bột, nên cần giảm bớt lượng sợi.

Cách ăn dễ áp dụng:

• Gọi ít bún, ít bánh phở hoặc ít hủ tiếu.
• Thêm nhiều rau, giá, rau thơm.
• Chọn thịt nạc, trứng, cá, tôm hoặc đậu hũ.
• Hạn chế nước dùng quá mặn, quá béo.
• Không uống kèm nước ngọt, trà sữa hoặc cà phê sữa.

3.3. Bánh hỏi

Bánh hỏi cũng là món làm từ tinh bột, nên người tiểu đường cần ăn lượng vừa phải. Nếu ăn bánh hỏi heo quay, mỡ hành và nước mắm ngọt nhiều thì bữa sáng sẽ dễ dư tinh bột, dư dầu và dư đường.

Cách ăn tốt hơn là ăn ít bánh hỏi, bỏ hoặc giảm mỡ hành, thêm nhiều rau sống, dưa leo và chọn thịt nạc hơn.

4. Nhóm món sáng đổi vị

4.1. Sữa chua không đường ăn kèm hạt

Sữa chua không đường có thể dùng cho bữa sáng nhẹ. Có thể ăn kèm một ít hạt như hạnh nhân, óc chó, hạt chia, hạt lanh và một ít trái cây ít ngọt.

Nên chọn sữa chua không đường hoặc sữa chua Hy Lạp không đường. Diabetes UK lưu ý nhiều loại sữa chua có hương vị hoặc sữa chua trái cây có thể chứa đường thêm vào, nên cần đọc kỹ nhãn sản phẩm.

4.2. Cháo yến mạch, cháo gạo lứt, cháo đậu

Người tiểu đường nên hạn chế cháo trắng nấu nhuyễn vì dễ tiêu hóa nhanh và dễ làm tăng đường huyết. Có thể đổi sang cháo yến mạch, cháo gạo lứt hoặc cháo đậu.

Tuy nhiên, các món cháo này vẫn cần nấu đúng cách:

• Không nấu quá nhuyễn.
• Không thêm đường.
• Nấu kèm rau.
• Thêm đạm như trứng, thịt nạc, cá, tôm hoặc đậu hũ.
• Ăn lượng vừa phải, không ăn tô quá lớn.

CDC khuyến nghị ưu tiên nguồn carbohydrate có chất xơ và dinh dưỡng hơn, đồng thời phối hợp với đạm và rau để bữa ăn cân bằng hơn.

4.3. Có thể xoay vòng món để đỡ ngán

Người tiểu đường không cần ngày nào cũng ăn một món. Cô chú anh chị có thể xoay vòng giữa sandwich nguyên cám, trứng luộc, khoai lang, bắp, sữa chua không đường, cháo yến mạch, bánh cuốn ít bánh hoặc tô phở ít bánh.

Điều quan trọng là sau mỗi bữa sáng, nên để ý cảm giác no, mức đường huyết sau ăn và điều chỉnh lại lượng tinh bột cho lần sau.

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬