Người tiểu đường không nhất thiết phải nhịn ăn vặt hay bỏ bữa phụ. Điều quan trọng là chọn món phù hợp, ăn đúng lượng và tránh các món nhiều đường, nhiều tinh bột tinh chế hoặc dầu mỡ.

Một bữa phụ hợp lý có thể giúp cô chú anh chị đỡ đói giữa các bữa chính, hạn chế ăn bù quá nhiều ở bữa sau. Diabetes UK cũng gợi ý người tiểu đường nên ưu tiên bữa phụ lành mạnh như trái cây, sữa chua không đường, các loại hạt không muối và rau củ thay vì bánh kẹo, snack, khoai tây chiên hoặc đồ ngọt.

1. Bữa phụ cho người tiểu đường cần chú ý gì?

1.1. Không phải cứ ăn ít là tốt

Nhiều người nghĩ bữa phụ chỉ cần ăn một chút là được. Nhưng nếu “một chút” đó là bánh ngọt, kẹo, nước ép, trà sữa hoặc snack đóng gói thì đường huyết vẫn có thể tăng nhanh.

Người tiểu đường nên chọn bữa phụ có chất xơ, đạm hoặc chất béo tốt để no lâu hơn. ADA khuyến nghị chế độ ăn cho người tiểu đường nên ưu tiên rau không tinh bột, trái cây nguyên quả, đậu, đạm nạc, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và sữa ít béo hoặc sản phẩm thay thế không đường.

1.2. Vẫn phải tính tinh bột trong bữa phụ

Trái cây, khoai lang, bắp, sữa, sữa hạt, yến mạch hoặc súp có tinh bột vẫn cần tính vào tổng lượng carbohydrate trong ngày. CDC nhắc rằng carbohydrate trong thực phẩm có thể làm tăng đường huyết, nên người tiểu đường cần theo dõi lượng ăn chứ không chỉ nhìn món đó “lành mạnh” hay không.

2. Thực đơn bữa phụ cho người tiểu đường

2.1. Trái cây GI thấp, ăn lượng vừa phải

Trái cây vẫn có thể nằm trong chế độ ăn của người tiểu đường, nhưng nên ưu tiên loại ít làm đường huyết tăng nhanh hơn và ăn đúng lượng.

Có thể chọn:

• Ổi.
• Táo.
• Bưởi.
• Lê.
• Thanh long.
• Dâu.
• Mận.
• Đào.

Nên ăn trái cây nguyên quả thay vì ép lấy nước, vì ăn nguyên quả giữ được nhiều chất xơ hơn. Diabetes UK cũng khuyến nghị nên chọn trái cây nguyên quả và hạn chế nước ép, sinh tố vì dễ uống nhiều trong thời gian ngắn.

2.2. Sữa chua không đường ăn cùng hạt và trái cây

Sữa chua không đường là một lựa chọn bữa phụ tiện lợi. Cô chú anh chị có thể ăn kèm một ít hạt và vài miếng trái cây ít ngọt.

Nên chọn sữa chua không đường, sữa chua Hy Lạp không đường hoặc loại ít đường. Diabetes UK lưu ý nhiều loại sữa chua có hương vị hoặc sữa chua trái cây có thể chứa đường thêm vào, nên cần đọc kỹ nhãn sản phẩm.

2.3. Các loại hạt

Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, mắc ca, hạt chia, hạt lanh có thể dùng làm bữa phụ vì có chất béo tốt, chất xơ và giúp no lâu hơn.

Tuy nhiên, hạt cũng giàu năng lượng, nên chỉ ăn một nắm nhỏ. Nên chọn loại không tẩm đường, không rang muối quá nhiều.

2.4. Gỏi cuốn tôm thịt

Gỏi cuốn tôm thịt là món khá dễ ăn, có đạm từ tôm thịt và có rau. Tuy nhiên, phần bánh tráng vẫn là tinh bột, còn nước chấm có thể có đường hoặc nhiều muối.

Cách ăn hợp lý hơn:

• Ăn lượng vừa phải.
• Tăng rau trong cuốn.
• Chấm ít nước sốt.
• Hạn chế sốt ngọt hoặc sốt béo.

2.5. Khoai lang luộc

Khoai lang luộc có thể dùng làm bữa phụ, nhưng khoai lang vẫn là tinh bột. Nếu ăn khoảng 150g, tương đương khoảng nửa củ đến một củ vừa, cô chú anh chị nên tính phần này vào tổng tinh bột trong ngày.

Không nên ăn khoai lang rồi vẫn ăn thêm nhiều cơm, bún, phở hoặc bánh mì trong bữa kế tiếp.

2.6. Súp gà, súp cua

Súp gà hoặc súp cua có thể là bữa phụ ấm bụng, dễ ăn. Nhưng nếu súp có nhiều bột năng, bắp, khoai hoặc nêm quá đậm thì lượng tinh bột và muối sẽ tăng lên.

Nên ưu tiên súp tự nấu, ít bột, nhiều đạm hơn và nêm nhạt.

2.7. Trứng luộc

Trứng luộc là món nhanh gọn, dễ chuẩn bị và có đạm. Có thể dùng như một bữa phụ nhỏ, nhất là khi cần no hơn giữa hai bữa chính.

Nếu cô chú anh chị có bệnh thận, mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch, nên hỏi bác sĩ về lượng trứng phù hợp.

2.8. Sa lát

Sa lát có thể là bữa phụ tốt nếu gồm nhiều rau ít tinh bột như xà lách, dưa leo, cà chua, bắp cải, rau mầm. Có thể thêm trứng, ức gà, cá ngừ hoặc đậu hũ để no lâu hơn.

Cần chú ý phần nước sốt. Nhiều loại sốt sa lát đóng chai có thể chứa đường, muối và chất béo. Nên dùng ít sốt hoặc chọn dầu ô liu, chanh, giấm với lượng vừa phải.

2.9. Sinh tố không đường

Sinh tố không đường nghe có vẻ lành mạnh, nhưng vẫn cần kiểm soát lượng trái cây. Nếu xay quá nhiều trái cây trong một ly, đường huyết vẫn có thể tăng.

Cách tốt hơn là:

• Không thêm đường, sữa đặc hoặc siro.
• Dùng lượng trái cây vừa phải.
• Có thể thêm sữa chua không đường hoặc sữa không đường.
• Không uống thay nước lọc hằng ngày.

2.10. Sữa hạt sen hoặc các loại sữa không đường

Sữa hạt sen, sữa đậu nành không đường, sữa hạt không đường hoặc sữa tươi không đường có thể dùng làm bữa phụ. Nhưng cần nhớ rằng một số loại sữa hạt đóng hộp vẫn có thể thêm đường.

Vì vậy, nên chọn loại không đường, đọc kỹ bảng thành phần hoặc tự nấu tại nhà để dễ kiểm soát hơn.

2.11. Bắp luộc

Bắp luộc có thể ăn được, nhưng bắp là tinh bột. Nếu ăn bắp trong bữa phụ, cô chú anh chị nên ăn lượng vừa phải và giảm bớt tinh bột ở bữa chính nếu cần.

Không nên ăn bắp kèm bơ, đường, sữa đặc hoặc muối quá nhiều.

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬