Bữa sáng là bữa ăn rất quan trọng, nhất là với mẹ tiểu đường thai kỳ. Tuy nhiên, có nhiều món ăn sáng quen thuộc ngoài hàng lại chứa khá nhiều tinh bột tinh chế, ít rau, nhiều dầu mỡ hoặc ăn kèm nước mắm ngọt. Nếu ăn thường xuyên hoặc ăn quá lượng, đường huyết sau ăn có thể tăng cao rất nhanh.

Trong tập 5 của series này, chúng ta sẽ điểm qua nhóm món ăn sáng mẹ nên cẩn trọng hơn để kiểm soát đường huyết tốt hơn.

1. Vì sao nhiều món ăn sáng dễ làm đường huyết tăng cao?

1.1. Phần lớn là tinh bột tinh chế

Rất nhiều món ăn sáng quen thuộc được làm từ bột gạo, bột lọc, bột mì hoặc nếp. Đây đều là những nguồn tinh bột dễ hấp thu. Khi ăn vào, cơ thể sẽ chuyển hóa nhanh thành đường, từ đó làm đường huyết tăng nhanh hơn sau bữa ăn.

1.2. Ít rau, ít chất xơ nhưng lại có thêm nước chấm ngọt

Một số món như bánh bèo, bánh cuốn, bánh ướt, bánh giò, bánh đúc hay bún thịt nướng thường không có nhiều rau ăn kèm. Trong khi đó, nước mắm pha lại thường có đường. Điều này khiến món ăn vừa có tinh bột tinh chế, vừa có thêm đường từ nước chấm.

1.3. Nhiều món còn có thêm dầu mỡ

Các món chiên, rán như bánh xèo, bánh khọt, chả giò hay bánh ít ram không chỉ nhiều tinh bột mà còn có thêm dầu mỡ. Khi ăn thường xuyên, mẹ không chỉ khó kiểm soát đường huyết mà còn dễ tăng cân quá mức trong thai kỳ.

2. Nhóm món ăn sáng kèm nước mắm ngọt mẹ nên hạn chế

Đây là nhóm món rất quen thuộc, ngon miệng và dễ ăn, nhưng mẹ tiểu đường thai kỳ cần đặc biệt cẩn trọng.

2.1. Các món từ bột gạo, bột lọc, bột nếp

• Bánh giò.
• Bánh ướt.
• Bánh bèo.
• Bánh đúc.
• Bánh nậm.
• Bánh tai vạc/bánh bột lọc.
• Bánh ít tôm thịt.
• Bánh cuốn.

Những món này nhìn có vẻ nhẹ bụng, mềm và dễ ăn, nhưng thực tế phần chính lại là bột tinh chế. Khi ăn kèm nước mắm ngọt, lượng đường và tinh bột trong bữa sẽ tăng lên đáng kể.

2.2. Các món cuốn, bún và món ăn sáng mặn

• Gỏi cuốn.
• Bún thịt nướng.
• Bún mắm nêm.
• Bánh hỏi heo quay.

Nhiều mẹ nghĩ gỏi cuốn là món “nhẹ” vì có rau, nhưng bên trong vẫn có bánh tráng, bún, đôi khi thêm nước chấm ngọt. Tương tự, bún thịt nướng, bún mắm nêm hay bánh hỏi heo quay đều là các món có tinh bột tinh chế khá nhiều, trong khi rau thường không đủ để cân bằng lại bữa ăn.

3. Nhóm bánh chiên, bánh mì và xôi nếp dẻo càng cần cẩn trọng hơn

3.1. Các món bánh chiên, rán

• Bánh ít ram.
• Bánh xèo.
• Bánh khọt.
• Chả giò.

Nhóm món này thường có đủ ba yếu tố khiến đường huyết khó kiểm soát: tinh bột, dầu mỡ và nước chấm ngọt. Khi ăn, mẹ rất dễ ăn quá lượng vì món ngon miệng và giòn béo.

3.2. Bánh mì

Bánh mì là món ăn sáng cực kỳ phổ biến. Tuy nhiên, bánh mì trắng được làm từ bột mì tinh chế nên cơ thể hấp thu nhanh. Nếu ăn kèm thêm chả, pate, xúc xích, thịt nguội hoặc nước sốt ngọt thì bữa ăn càng dễ làm đường huyết tăng vọt.

3.3. Xôi nếp dẻo

Xôi là món mẹ nên đặc biệt lưu ý. Nếp thường làm đường huyết tăng nhanh hơn cơm tẻ. Nếu xôi lại đi kèm thịt, chà bông, đậu xanh, nước cốt dừa hoặc đồ mặn nhiều gia vị thì càng khó kiểm soát hơn.

4. Mẹ tiểu đường thai kỳ nên làm gì nếu thèm các món ăn sáng này?

4.1. Không ăn thường xuyên và không ăn quá nhiều

Mẹ không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối toàn bộ các món trên, nhưng không nên ăn thường xuyên. Nếu thèm, mẹ chỉ nên ăn một lượng nhỏ và hạn chế ăn kèm thêm các nguồn tinh bột khác trong cùng bữa.

4.2. Ưu tiên tự chuẩn bị ở nhà

Nếu có thể, mẹ nên tự làm hoặc tự phối bữa sáng tại nhà. Khi đó, mẹ dễ giảm bớt đường trong nước chấm, giảm dầu mỡ và chủ động tăng rau, tăng đạm để bữa ăn cân đối hơn.

4.3. Tăng rau và đạm, giảm phần tinh bột

Nếu lỡ ăn các món như bánh cuốn, bún thịt nướng hay gỏi cuốn, mẹ nên cố gắng ăn thêm rau và kiểm soát chặt phần tinh bột. Điều này sẽ giúp bữa ăn cân bằng hơn, đồng thời hạn chế đường huyết tăng quá nhanh.

4.4. Theo dõi đường huyết sau ăn

Dù là món ăn nào, mẹ cũng nên theo dõi đường huyết tại nhà để biết cơ thể mình có phù hợp với món đó hay không. Có mẹ ăn một phần nhỏ vẫn ổn, nhưng có mẹ chỉ cần ăn một chút là đường huyết đã tăng cao. Việc theo dõi thường xuyên sẽ giúp mẹ điều chỉnh lượng ăn phù hợp hơn.

Tài liệu tham khảo:

1. Áp dụng ngay thực đơn cho người tiểu đường thai kỳ, Bệnh viện Medlatec, https://medlatec.vn/tin-tuc/ap-dung-ngay-thuc-don-cho-nguoi-tieu-duong-thai-ky 

2. 15 Món ăn cho người tiểu đường, Báo Sức khỏe và Đời sống, https://suckhoedoisong.vn/15-mon-an-cho-nguoi-tieu-duong-169102789.htm, 19/03/2018

3. Cẩm nang “Chế độ dinh dưỡng mẫu dành cho người Đái tháo đường”, Nhà xuất bản y học , Liên chi hội Đái tháo đường và Nội tiết Thành phố Hồ Chí Minh.

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬