Trong những tập trước, chúng ta đã đi qua nhiều nhóm thực phẩm mẹ tiểu đường thai kỳ cần cẩn trọng như đồ ngâm chua ngọt, đồ ăn vặt, đồ ăn nhanh, món nước và các món ăn sáng quen thuộc. Ở tập 6 này, chúng ta sẽ nói đến một nhóm món cũng rất dễ làm đường huyết tăng cao, đó là các loại bánh tráng miệng.
Nhiều loại bánh nhìn nhỏ, mềm, dẻo và ăn có vẻ “không nhiều”, nhưng thực tế lại chứa khá nhiều tinh bột hoặc đường. Nếu mẹ ăn theo cảm tính, ăn xong mà không giảm bớt phần tinh bột trong bữa thì đường huyết rất dễ tăng vọt.
1. Vì sao các loại bánh tráng miệng dễ làm đường huyết tăng cao?
1.1. Nhiều bánh làm từ bột tinh chế hoặc nếp
Phần lớn các loại bánh truyền thống được làm từ gạo nếp, bột nếp, bột gạo, bột mì hoặc các loại bột tinh chế khác. Đây đều là nguồn tinh bột dễ hấp thu. Khi ăn vào, cơ thể sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành đường, khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
1.2. Bánh càng dẻo, càng mềm thì càng dễ ăn quá lượng
Nhiều mẹ nghĩ chỉ ăn một cái bánh nhỏ thì không sao. Nhưng các loại bánh dẻo, mềm lại rất dễ ăn, dễ “bon miệng”. Chỉ cần ăn 1–2 cái là lượng tinh bột hoặc đường đã tăng lên khá nhiều rồi.
1.3. Bánh ngọt còn chứa thêm nhiều đường và chất béo
Ngoài tinh bột, nhóm bánh ngọt hiện đại như bánh kem, su kem, tiramisu, donut hay chocolate cake còn chứa thêm nhiều đường, sữa, kem béo hoặc bơ. Những thành phần này khiến món ăn vừa giàu năng lượng, vừa dễ làm đường huyết tăng nhanh.
2. Nhóm bánh nhiều tinh bột mẹ cần tính vào khẩu phần bữa ăn
Đây là nhóm bánh không phải cấm hoàn toàn, nhưng mẹ bắt buộc phải tính vào phần tinh bột của bữa ăn. Nếu đã ăn các loại bánh này thì nên giảm bớt cơm, bún, phở hoặc các loại tinh bột khác trong ngày.
2.1. Các loại bánh dẻo, mềm, nhiều tinh bột
- Bánh chưng, bánh tét.
- Bánh tro.
- Bánh tằm.
- Bánh da lợn.
- Bánh bò.
- Bánh in.
- Bánh phu thê.
- Bánh bao.
- Bánh ít nhân ngọt.
Các loại bánh này đa phần có điểm chung là dẻo, mềm hoặc ngọt nhẹ. Chính vì dễ ăn nên mẹ rất dễ ăn quá lượng mà không để ý. Đặc biệt, các món làm từ nếp hoặc bột mịn thường làm đường huyết tăng nhanh hơn nếu ăn nhiều trong một lần.
2.2. Mẹ nên lưu ý gì khi ăn nhóm bánh này?
Nếu rất thèm, mẹ có thể ăn một lượng nhỏ, nhưng cần coi đó là một phần tinh bột trong ngày. Ví dụ, nếu đã ăn bánh chưng, bánh bao hay bánh da lợn thì bữa đó nên giảm lượng cơm lại. Không nên vừa ăn bánh vừa ăn một bữa chính đầy đủ tinh bột như bình thường.
3. Nhóm bánh ngọt, mứt và đồ ngọt mẹ nên hạn chế tối đa
Nhóm này là nhóm mẹ cần cẩn trọng hơn nữa vì ngoài tinh bột, lượng đường trong các món thường khá cao.
3.1. Các loại bánh ngọt
- Bánh kem.
- Bánh bông lan, đặc biệt là bánh bông lan trứng muối.
- Bánh sô cô la.
- Bánh su kem.
- Bánh tiramisu.
- Bánh donut.
Những món này thường có nhiều đường, bột tinh chế và chất béo. Có món còn thêm kem, phô mai, sốt ngọt hoặc nhân ngọt bên trong. Với mẹ tiểu đường thai kỳ, đây không phải là nhóm thực phẩm nên ăn thường xuyên.
3.2. Mứt, trái cây sấy khô và kẹo dẻo
Các loại mứt: mứt dừa, mứt trái cây, trái cây sấy khô, kẹo dẻo,... Các món này thường có lượng đường rất đậm đặc. Trái cây sấy khô tuy làm từ trái cây nhưng do mất nước nên lượng đường trở nên cô đặc hơn. Kẹo dẻo và mứt lại là nhóm dễ ăn nhiều, rất khó dừng nếu mẹ đang thèm ngọt.
4. Mẹ tiểu đường thai kỳ nên ăn bánh thế nào cho hợp lý hơn?
4.1. Không ăn theo cảm tính
Với các loại bánh, vấn đề lớn nhất là ăn theo cảm tính. Mẹ thấy bánh nhỏ, dễ ăn nên chủ quan. Nhưng chỉ một lượng nhỏ cũng có thể chứa nhiều tinh bột hoặc đường hơn mình nghĩ.
4.2. Nếu đã ăn bánh thì giảm tinh bột ở bữa khác
Nguyên tắc rất quan trọng là: đã ăn bánh thì phải tính vào tổng lượng tinh bột của ngày hôm đó. Nghĩa là nếu mẹ đã ăn bánh chưng, bánh bao, bánh bò hay bánh da lợn thì nên giảm bớt cơm hoặc các loại tinh bột khác trong bữa.
4.3. Hạn chế bánh ngọt, mứt và đồ ngọt chế biến sẵn
So với nhóm bánh nhiều tinh bột, nhóm bánh ngọt hiện đại, mứt, trái cây sấy và kẹo dẻo nên được hạn chế nhiều hơn. Đây là nhóm dễ làm đường huyết tăng nhanh và cũng không mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng.
4.4. Theo dõi đường huyết sau ăn
Mỗi mẹ có khả năng dung nạp khác nhau. Có mẹ ăn một miếng nhỏ vẫn ổn, nhưng có mẹ chỉ ăn rất ít đã tăng đường. Vì vậy, cách chắc chắn nhất vẫn là theo dõi đường huyết sau ăn để biết món nào phù hợp và lượng nào là vừa với cơ thể mình.
Tài liệu tham khảo
1. Thực đơn cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ khoa học, dinh dưỡng, Nhà thuốc Long Châu, 22/01/2025,
https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/thuc-don-cho-ba-bau-bi-tieu-duong-thai-ky-khoa-hoc-dinh-duong.html
2. 15 Món ăn cho người tiểu đường, Báo Sức khỏe và Đời sống, https://suckhoedoisong.vn/15-mon-an-cho-nguoi-tieu-duong-169102789.htm, 19/03/2018
3. Cẩm nang “Chế độ dinh dưỡng mẫu dành cho người Đái tháo đường”, Nhà xuất bản y học , Liên chi hội Đái tháo đường và Nội tiết Thành phố Hồ Chí Minh.
Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬