Vải thiều, chôm chôm, nhãn là những loại quả rất quen thuộc, dễ ăn và thường xuất hiện nhiều vào mùa hè. Nhìn thì nhỏ nhỏ, ăn vài quả tưởng không đáng kể, nhưng với người tiểu đường thì cần cẩn trọng hơn.
Điểm chung của 3 loại quả này là đều có vị ngọt rõ, chứa đường tự nhiên và rất dễ ăn quá lượng. Nếu ăn một lúc cả chùm hoặc ăn ngay sau bữa chính nhiều tinh bột, đường huyết sau ăn có thể tăng cao hơn.
1. Vì sao người tiểu đường cần cẩn trọng với vải, nhãn, chôm chôm?
1.1. Trái cây vẫn chứa carbohydrate
Trái cây có vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhưng vẫn chứa carbohydrate. Khi ăn vào, carbohydrate trong trái cây vẫn được tính vào tổng lượng tinh bột trong ngày.
Vì vậy, người tiểu đường không cần kiêng trái cây hoàn toàn, nhưng không nên nghĩ trái cây là có thể ăn thoải mái.
1.2. Loại quả nhỏ thường dễ ăn quá nhiều
Vải, nhãn, chôm chôm đều là loại quả nhỏ, dễ bóc, dễ ăn liên tục. Nhiều cô chú anh chị ban đầu chỉ định ăn vài quả, nhưng cuối cùng lại ăn hết cả chùm lúc nào không hay.
Vấn đề không nằm ở 1–2 quả, mà là tổng lượng ăn trong một lần. Ăn càng nhiều thì lượng đường tự nhiên nạp vào càng tăng.
2. 3 loại quả nên ăn cẩn trọng
2.1. Vải thiều
Vải thiều có vị ngọt đậm, mọng nước và rất dễ ăn nhiều. Người tiểu đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn, nhưng nên lấy sẵn một phần nhỏ ra chén, ăn xong thì dừng.
2.2. Nhãn
Nhãn cũng là loại quả có vị ngọt rõ. Vì quả nhỏ, nhiều người thường ăn cả chùm mà không để ý. Với người tiểu đường, đặc biệt là khi đường huyết đang cao hoặc kiểm soát chưa ổn, nên hạn chế ăn nhiều nhãn trong một lần. Nếu muốn ăn, nên ăn lượng nhỏ và theo dõi đường huyết sau ăn.
2.3. Chôm chôm
Chôm chôm có nhiều nước, vị ngọt dễ chịu nên nhiều người nghĩ ăn không đáng kể. Tuy nhiên, nếu ăn nhiều, lượng đường tự nhiên nạp vào vẫn tăng nhanh.
Người tiểu đường nên tránh ăn chôm chôm thay cho bữa phụ lớn hoặc ăn thêm ngay sau bữa chính đã nhiều cơm, bún, mì.
3. Ăn thế nào để an toàn hơn?
3.1. Chia sẵn khẩu phần nhỏ
Cách đơn giản nhất là lấy sẵn vài quả ra chén nhỏ. Sau khi ăn hết phần đó thì dừng, không để cả chùm trước mặt.
Cách này giúp cô chú anh chị tránh tình trạng bóc hết quả này đến quả khác rồi ăn quá lượng mà không nhận ra.
3.2. Không ăn ngay sau bữa chính nhiều tinh bột
Nếu vừa ăn cơm, bún, phở, bánh mì hoặc các món nhiều tinh bột, cô chú anh chị nên tránh ăn thêm nhiều trái cây ngọt ngay sau đó.
Nếu muốn ăn trái cây, có thể dùng lượng nhỏ vào bữa phụ hoặc theo hướng dẫn khẩu phần của bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng.
3.3. Đo đường huyết sau ăn
Mỗi người có phản ứng khác nhau với từng loại trái cây. Có người ăn vài quả vẫn ổn, nhưng có người lại tăng đường huyết rõ hơn.
Vì vậy, sau khi ăn thử một lượng nhỏ vải, nhãn hoặc chôm chôm, cô chú anh chị có thể đo đường huyết sau khoảng 1–2 giờ theo hướng dẫn của bác sĩ để biết cơ thể mình phản ứng thế nào.
4. Khi nào nên hạn chế hơn?
4.1. Khi đường huyết đang cao
Nếu đường huyết đang cao hoặc gần đây kiểm soát chưa ổn, cô chú anh chị nên hạn chế các loại trái cây ngọt như vải, nhãn, chôm chôm.
Thay vào đó, có thể ưu tiên các loại trái cây ít ngọt hơn và ăn với khẩu phần nhỏ.
4.2. Khi dễ ăn mất kiểm soát
Nếu biết mình rất khó dừng lại sau vài quả, tốt nhất không nên để cả chùm trái cây trước mặt. Hãy chia phần nhỏ ngay từ đầu.
Trái cây tốt cho sức khỏe khi ăn đúng lượng, nhưng nếu ăn quá nhiều thì vẫn có thể làm đường huyết tăng cao.
Tài liệu tham khảo
- Fruit, American Diabetes Association
https://diabetes.org/food-nutrition/reading-food-labels/fruit - Diabetes Meal Planning, Centers for Disease Control and Prevention
https://www.cdc.gov/diabetes/healthy-eating/diabetes-meal-planning.html