Ở tập 1, chúng ta đã nói về nhóm đồ ngâm mặn chua ngọt. Sang tập 2, mẹ sẽ gặp một “đối thủ” còn khó cưỡng hơn nữa, đó là đồ ăn vặt và đồ ăn nhanh.

Những món này thường rất ngon miệng, dễ mua, dễ ăn, lại rất hợp khẩu vị. Nhưng vấn đề là chúng thường chứa nhiều tinh bột tinh chế, nhiều dầu mỡ, nhiều muối, nhiều năng lượng và đôi khi có cả đường ẩn. Với mẹ tiểu đường thai kỳ, đây là nhóm món nên hạn chế hết sức nếu muốn kiểm soát đường huyết tốt hơn.

1. Vì sao mẹ tiểu đường thai kỳ nên hạn chế đồ ăn vặt và đồ ăn nhanh?

1.1. Nhiều tinh bột, nhiều dầu mỡ

Phần lớn các món ăn vặt và đồ ăn nhanh đều có điểm chung là nhiều bột, nhiều tinh bột hoặc được chiên ngập dầu. Khi ăn vào, những món này dễ làm đường huyết tăng nhanh, nhất là khi mẹ ăn lúc đói hoặc ăn quá nhiều trong một lần.

Không chỉ vậy, lượng dầu mỡ cao còn khiến bữa ăn trở nên nặng nề hơn, dễ gây tăng cân và không có lợi cho sức khỏe thai kỳ.

1.2. Rất dễ ăn quá lượng

Các món như bánh rán, chuối chiên, cá viên chiên, khoai tây chiên hay bánh tráng trộn đều có đặc điểm là ăn rất cuốn. Mẹ thường khó dừng ở một phần nhỏ mà dễ ăn thêm phần thứ hai, thứ ba.

Điều này làm tổng lượng năng lượng và tinh bột trong ngày tăng lên rất nhiều mà mẹ đôi khi không nhận ra.

1.3. Ít giá trị dinh dưỡng hơn bữa ăn chính

Đồ ăn nhanh và đồ ăn vặt thường giúp “đã miệng” nhưng lại không cân đối dinh dưỡng như một bữa ăn lành mạnh. Nhiều món thiếu rau xanh, thiếu chất xơ, ít đạm tốt nhưng lại quá nhiều tinh bột, chất béo xấu và muối.

Vì vậy, nếu ăn thường xuyên, mẹ không chỉ khó kiểm soát đường huyết mà còn dễ ảnh hưởng đến cân nặng và sức khỏe tim mạch.

2. Nhóm món chiên rán mẹ nên hạn chế

2.1. Bánh rán, chuối chiên, bánh tiêu, bánh bao chiên

Đây là nhóm món vừa có bột, vừa được chiên nhiều dầu nên rất dễ làm đường huyết tăng cao sau ăn. Một số món còn có thêm nhân ngọt hoặc nhân béo, khiến tổng năng lượng tăng mạnh hơn nữa.

Mẹ tiểu đường thai kỳ không nên xem đây là món ăn vặt thường xuyên.

2.2. Gà rán, nem chua rán, cá viên chiên, phô mai que

Những món này rất hấp dẫn vì giòn, béo, đậm vị. Tuy nhiên, lớp bột chiên bên ngoài cùng lượng dầu mỡ lớn khiến món ăn trở nên “nặng” hơn nhiều so với nguyên liệu ban đầu.

Ví dụ, cá viên chiên hay phô mai que không chỉ có đạm mà còn đi kèm tinh bột áo bột và rất nhiều dầu. Gà rán cũng tương tự, đặc biệt khi còn da và lớp chiên giòn.

2.3. Khoai tây chiên

Khoai tây bản thân đã là tinh bột. Khi đem chiên ngập dầu, món ăn này vừa có tinh bột, vừa có nhiều chất béo, rất dễ làm đường huyết tăng cao và tăng tổng năng lượng trong bữa ăn.

Đây là món mẹ nên hạn chế rất nhiều.

3. Nhóm đồ ăn nhanh và món ăn vặt “siêu cuốn”

3.1. Pizza, hamburger, bánh mì kẹp

Đây là những món rất phổ biến và tiện lợi, nhưng lại thường chứa nhiều tinh bột tinh chế từ đế bánh, vỏ bánh, cùng với phô mai béo, sốt và thịt chế biến sẵn.

Mẹ ăn những món này rất dễ vượt quá lượng tinh bột cần thiết trong một bữa, chưa kể còn nạp thêm nhiều muối và chất béo.

3.2. Bánh tráng trộn, bánh tráng cuốn, tré trộn

Nhiều mẹ nghĩ đây chỉ là món ăn vặt nhẹ nhàng, nhưng thực ra nhóm này thường được trộn với rất nhiều gia vị đậm vị, sa tế, nước sốt, muối, đường hoặc mỡ hành.

Ngoài việc dễ ăn nhiều, các món này còn có thể khiến mẹ nạp thêm khá nhiều muối, dầu mỡ và tinh bột trong lúc không để ý.

3.3. Da gà giòn, tóp mỡ, chân gà rút xương

Đây là những món rất dễ “gây nghiện” vì giòn, đậm vị và ăn chơi rất hợp miệng. Tuy nhiên, chúng thường nhiều chất béo, nhiều muối và không phải lựa chọn phù hợp cho mẹ tiểu đường thai kỳ.

Mẹ càng ăn nhiều thì bữa ăn hoặc bữa phụ càng mất cân bằng hơn.

4. Mẹ có phải kiêng hoàn toàn không?

4.1. Không cần quá cực đoan, nhưng nên hạn chế hết sức

Mẹ không nhất thiết phải cấm tuyệt đối tất cả các món trên. Nếu quá thèm, mẹ vẫn có thể ăn một lượng rất nhỏ để đỡ thèm.

Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên ăn thường xuyên, không ăn thành bữa và không ăn theo kiểu “ăn cho đã”. Vì chính thói quen ăn nhiều, ăn liên tục mới là điều khiến đường huyết tăng cao và khó kiểm soát.

4.2. Không ăn lúc quá đói

Nếu mẹ quá đói rồi mới ăn đồ ăn vặt hoặc đồ ăn nhanh, khả năng ăn quá lượng sẽ càng cao hơn. Lúc này, đường huyết sau ăn cũng dễ tăng mạnh hơn.

Tốt hơn hết, mẹ nên có các bữa chính cân đối và bữa phụ phù hợp để tránh rơi vào tình trạng quá thèm, quá đói.

4.3. Nên thay bằng món ăn nhẹ lành mạnh hơn

Khi thèm ăn vặt, mẹ có thể chọn những món phù hợp hơn như:

• Trứng luộc
• Sữa chua không đường
• Sữa tươi không đường
• Một ít hạt
• Một phần trái cây ít ngọt với lượng nhỏ
• Đậu hũ
• Bắp luộc lượng vừa phải nếu phù hợp với đường huyết,...

Những món này sẽ giúp mẹ đỡ thèm mà an toàn hơn cho đường huyết so với đồ chiên rán và đồ ăn nhanh.

Tài liệu tham khảo

1. Thực đơn cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ khoa học, dinh dưỡng, Nhà thuốc Long Châu, 22/01/2025,
https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/thuc-don-cho-ba-bau-bi-tieu-duong-thai-ky-khoa-hoc-dinh-duong.html 

2. 15 Món ăn cho người tiểu đường, Báo Sức khỏe và Đời sống, https://suckhoedoisong.vn/15-mon-an-cho-nguoi-tieu-duong-169102789.htm, 19/03/2018
3. Cẩm nang “Chế độ dinh dưỡng mẫu dành cho người Đái tháo đường”, Nhà xuất bản y học , Liên chi hội Đái tháo đường và Nội tiết Thành phố Hồ Chí Minh.

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬